Ate digital bat ondareari irekia

Amamioko San Joan ermita (Araia)

AURKIBIDEA

  • Sarrera
  • Bideoa
  • 360º Irudiak
  • Amamioko herri hustua
  • Antzinako argazkiak
  • Ermitari buruz
  • Kokapena

Sarrera

Amamioko San Joan XII. mendeko ermita erromaniko eder bat da, muino batetik inguruko paisaia menperatzen duena. Araiatik datorren bidetik ermitara gerturatzen garenean, deserosoa den kokapen bat aurkitzen dugu, mendi-hegal baten erdian, bere historian zehar hainbat mantenimendu arazoak izan dituena. Ermita txiki hau, Arabako erromanikoko mendeetako herri eliza adibide ezin hobea da. Sortu eta mende gutxi pasatu ondoren bertan behera utzi zen, erreforma edo birmoldaketa handirik gabe.

Bideoa

360º Irudiak

Amamioko herri hustua

Donemiliagako Goldea dokumentuan desagertutako Amamioko herria agertzen da, Hamamio izenpean, zerga ordaintzen zuelarik. Bere biztanleak herritxoa utzi zuten eta bailaran zeuden ondoko herrietan kokatu zituzten haien etxeak XV. mendean. Ziurrenik, desagertzearen arrazoi bat bere kokapena izan zen, oso kokapen ona ziurgabetasun denboraldietan, baina oso desegokia onaldi denboraldietan, altura ezberdinetako mendi-hegalean egotea landatzeko komenigarria ez baitzen. XVI. mendean ez zegoen herriaren arrastorik, Gil lizentziatuaren bisita izan zenean, eliza ermita bezala izendatu baitzen. Hara ere, azken denboraldian egindako egokitze lanetan, iparraldeko hormaren ondoan, antzinako erdi aroko hilerri baten aztarnak topatu dira. Herriko eliza izatetik ermitara izatera pasatu zenetik, Araia eta Albenizko kontzejuek izan dute bere mantenimendu eta zaintza ardura, eta San Joan ospakizunean bertan elkartzen dira.

Antzinako argazkiak

Pasatako mendean eginiko argazkietan ermitaren kontserbazio egoera larria zen. Egitura orokorra zutik zegoen, baina abandonaturik egoteak kalte larriak eragin zituen. Ekialdeko leihoak, elizaren altxor bat zena, erdi estalita zegoen horma batekin eta moldaketa batzuen ondoren, era trakets batean berriro montatu zen. Zorionez, eraikina moldatze lan berriak heldu arte mantendu zen zutik eta, gaur egun, tenplua bere osotasunean ikusi daiteke.

San Joan ermita

Kanpoaldea

Ermitak oso txikia den nabe bakar bat du eta, beharrezko kontserbatze lanak kenduta, denboran zehar aldaketa handirik ez du izan. Kanpotik arreta gehien bereganatzen duen zatia absideko bere leiho ederra da. Bere kapitel batean, primeran landuta dagoena, hegoak beherantz zabalduta dituen arrano bat ikus dezakegu, atzaparrekin koilarera helduta. Beste batean, lehoi gorputz bik buztana atzeko hanken artean sartuta, buru bat partekatzen dute. Biek oinarritzen dituzte aurreko hankak esfera itxurako gauza batean kapitel erdian. Erlaitza landare irudiekin apainduta dago eta leiho sinple baten gainean xake-itxurako arku bat dago

Leihoaz gain, interes handiko erromanikoko arrasto gehiago kontserbatzen dira, eraikina inguratzen duen harburuen ilara eta hormak osatzen dituzten harlandu onak, besteak beste. Harburu gehienek dekoratuta badaude ere, batzuk oso txunditua daude. Bertan landare elementuak ikus daitezke, adibidez, fruitu borobilak hosto batetik helduta, edo animalien buruak eta monstruen aurpegiak. Azken hauen artean, azpimarratzekoa da amanda itxurako begi handiak dituena.

Erlaitzaren zati batzuk ere, xake-itxurako apainketa dituztenak denboraren eraginari eutsi dio, beste garai batean, ziurrenik tenpluaren perimetro osoa zeharkatzen bazuen ere. Erlaitzaren pieza batzuk lurzoruan aurki daitezke, eskailera-maila bezala berrerabiliak izan direnak, gaur egungo portadaren aurrean aurki dezakeguna, adibidez.

Multzoaren ageriko batasun estilistikoa gorabehera, badakigu ermita une jakin batean berregin behar izan zela, eta piezak berriz kokatu. Litekeena da esku-hartze horren arrazoia egitura partzialki eraitsi izana, mendiko sedimentuak presioa egin baitzion iparraldeko hormari, urteetan metatuta egon ondoren, inork kendu gabe. Elizak mugimendu gogorrak jasan behar izan zituen, eta kolapso partzial batera eraman zuten. Ziur asko, une horretan galdu ziren kanoi zorrotzeko jatorrizko gangak eta hegoaldeko portada. Berreraikitzearen ondoren, sarrera, portada erromaniko primitiboak izan behar zituen arkiboltetako batzuen hondakinekin busti zen, irtenbide askoz sinpleago eta funtzionalago bat eskainiz.

Barrualdea

Barruko leku txikian arreta gehien bereganatzen duena buru zuzena da, oraindik xake-itxurako erlaitzekin. Erlaitz horretatik irteten zen desagertutako jatorrizko ganga. Bere lekuan, estaldura berri bat ikusten da, mendiaren lurraren bultzapena dela eta oker dagoena. Tenpluaren beste zatiak egurrezko estaldura berriak ditu.

Antzinako portadaren aztarnak

Ermita, gure egunetara heldu da erretaularik gabe eta altzari liturgikorik gabe, baina presbiterio aldean, zutabe bi ditugu bi kapitel ederrekin landarez dekoratutako erlaitz bat dutelarik bere goiko partean. Haien gainean, dobela batzuen hasierak, tenpluaren gaurko ateak erakusten dituen arkuaren ildaska berak ditu. Hortaz, eta zutabeen altueraz, ondoriozta daiteke jatorrizko portadatik gelditzen diren arrastoak direla.

Arrasto hau presbiteriora sarrera ematen zuen garaipen-arkuaren zati bat zela pentsatzen bazen ere, gaur egungo frogek ezkerreko aldean zegoen portada dela baieztatzen dute. Portada hau, antzinako biztanleek zaborretatik atera zuten eta ermita barruan kontserbatu zuten.

Antzinako portadatik kontserbatu diren bi kapiteletatik, batek landare apainketa erakusten du eta besteak Arabako erromaniko osorik eszena bitxi eta adierazgarrienetariko bat dauka: tunika daraman bekatari batek bere arropa heltzen du, deabru pare batek, atzaparrak eta animalien aurpegiak dituztelarik, arrastaka eramaten duten bitartean, besoetatik helduta eta ileetatik tiraka. Amamioko San Juan elizan lan egin zuen tailerraren eskultoreen maisutasun adibide paregabea da kapitel hau eta era berean, bekatuzko bizitza baten ondorioen oharpen galanta..

Kokapena

Argazki-kredituak:

Egungo argazkiak: © Alava Medieval / Erdi Aroko Araba.

Antzinako argazkiak: Arabako Lurralde Historikoko Artxiboa

Suscríbete a nuestra lista de correo

Para recibir correos electrónicos con las novedades de Álava Medieval, rellena el formulario hacienco click aquí.

¡Te has suscrito correctamente!

Utilizamos cookies propias y de terceros para mejorar nuestros servicios. Si continua navegando consideramos que acepta su uso. Más información

Cookie es un fichero que se descarga en su ordenador al acceder a determinadas páginas web. Las cookies permiten a una página web, entre otras cosas, almacenar y recuperar información sobre los hábitos de navegación de un usuario o de su equipo y, dependiendo de la información que contengan y de la forma en que utilice su equipo, pueden utilizarse para reconocer al usuario.. El navegador del usuario memoriza cookies en el disco duro solamente durante la sesión actual ocupando un espacio de memoria mínimo y no perjudicando al ordenador. Las cookies no contienen ninguna clase de información personal específica, y la mayoría de las mismas se borran del disco duro al finalizar la sesión de navegador (las denominadas cookies de sesión). La mayoría de los navegadores aceptan como estándar a las cookies y, con independencia de las mismas, permiten o impiden en los ajustes de seguridad las cookies temporales o memorizadas. Sin su expreso consentimiento –mediante la activación de las cookies en su navegador– alavamedieval.com no enlazará en las cookies los datos memorizados con sus datos personales proporcionados en el momento del registro o la compra. ¿Qué tipos de cookies utiliza esta página web? - Cookies técnicas: Son aquéllas que permiten al usuario la navegación a través de una página web, plataforma o aplicación y la utilización de las diferentes opciones o servicios que en ella existan como, por ejemplo, controlar el tráfico y la comunicación de datos, identificar la sesión, acceder a partes de acceso restringido, recordar los elementos que integran un pedido, realizar el proceso de compra de un pedido, realizar la solicitud de inscripción o participación en un evento, utilizar elementos de seguridad durante la navegación, almacenar contenidos para la difusión de videos o sonido o compartir contenidos a través de redes sociales. - Cookies de personalización: Son aquéllas que permiten al usuario acceder al servicio con algunas características de carácter general predefinidas en función de una serie de criterios en el terminal del usuario como por ejemplo serian el idioma, el tipo de navegador a través del cual accede al servicio, la configuración regional desde donde accede al servicio, etc. - Cookies de análisis: Son aquéllas que bien tratadas por nosotros o por terceros, nos permiten cuantificar el número de usuarios y así realizar la medición y análisis estadístico de la utilización que hacen los usuarios del servicio ofertado. Para ello se analiza su navegación en nuestra página web con el fin de mejorar la oferta de productos o servicios que le ofrecemos. Cookies de terceros: La Web de alavamedieval.com puede utilizar servicios de terceros que, por cuenta de XXXXX, recopilaran información con fines estadísticos, de uso del Site por parte del usuario y para la prestacion de otros servicios relacionados con la actividad del Website y otros servicios de Internet. En particular, este sitio Web utiliza Google Analytics, un servicio analítico de web prestado por Google, Inc. con domicilio en los Estados Unidos con sede central en 1600 Amphitheatre Parkway, Mountain View, California 94043. Para la prestación de estos servicios, estos utilizan cookies que recopilan la información, incluida la dirección IP del usuario, que será transmitida, tratada y almacenada por Google en los términos fijados en la Web Google.com. Incluyendo la posible transmisión de dicha información a terceros por razones de exigencia legal o cuando dichos terceros procesen la información por cuenta de Google.

Cerrar